Ta decyzja Kapituły prestiżowej nagrody "Orla i Róży" była dla nas prawdziwym i miłym zaskoczeniem tym bardziej, iż podjęta została w demokratycznych, tajnych wyborach. Po raz pierwszy też nagrodę tę przyznano organizacji, pewnej zbiorowości ludzi związanej wspólną myślą, a nie osobie fizycznej. Tym większa nasza radość. Także z faktu, który podkreślali potem nasi rozmówcy, chyba nie tylko z kurtuazji - "im to się należało" mówili i ci, mało związani z Radzionkowem.
Uroczystość nadania nagrody odbyła się 5 maja w siedzibie Starostwa Powiatowego w Tarnowskich Górach podczas Uroczystej sesji Rady Powiatu, po uprzednim, jednogłośnym zatwierdzeniu laureatów przez radnych powiatowych.



We wniosku o wyróżnienie Nagrodą "Orła i Róży" Radzionkowskiemu Towarzystwu Społeczno - Kulturalnemu z Radzionkowa, czytamy m.in. W oparciu o zapis pkt. 3, 5,7 - regulaminu przyznawania Nagrody "Orła i Róży" wnoszę o wyróżnienie Radzionkowskiego Towarzystwa Społeczno - Kulturalnego - Stowarzyszeniu, którego działalność wybitnie przyczyniła się do rozwoju społecznego, kulturalnego, jak i gospodarczego Powiatu tarnogórskiego.

Pro publico bono - dla dobra publicznego - właśnie to stwierdzenie najpełniej oddaje sens istnienia RTSK w dwudziestym roku jego działalności.
Mamy rok 1989, rok pamiętny w daty ważne w najnowszej historii naszej Ojczyzny. To wydarzenia tego roku sprawiły, że grupa pasjonatów, pasjonatów bardziej precyzyjnie - lokalnych patriotów powołała do życia - 22 lutego tegoż roku Radzionkowskie Towarzystwo Społeczno - Kulturalne. To członkowie RTSK przy gremialnym poparciu społeczności lokalnej skutecznie zrealizowali hasło: "Samorządny Radzionków". Byliśmy zmuszeni przejść długą, bo 8-letnią drogę, by to osiągnąć i wziąć na siebie ciężar budowy gminy od postaw i jej rozwoju w trakcie pierwszych 8 lat jej restytucji.

Dziś z perspektywy czasu myślę, iż ta długa droga dobrze się przysłużyła Radzionkowianom i całemu Powiatowi Tarnogórskiemu. Radzionkowianie przeszli "skrócony" kurs demokracji i samorządności, Powiat zaś zyskał w swych granicach ważny ośrodek gospodarczy i kulturalny. To, że Radzionków dziś realizuje swe zadania na własną odpowiedzialność, że stanowi ważne ogniwo samorządu powiatowego jest zasługą licznej grupy byłych i aktualnych członków RTSK. Z tego Stowarzyszenia wywodzi się wielu dzisiejszych liderów życia publicznego, pełniących ważne funkcje i stanowiska w mieście, powiecie i województwie...

Tak jak RTSK ukończyło 19 lat, tak tyle samo lat ma "Głos Radzionkowski", którego pierwszy numer ukazał się w kwietniu 1990 roku. Ta gazeta, to szczególne osiągnięcie Towarzystwa, a także fakt, iż tyle lat utrzymuje się na rynku prasowym nie mając ewidentnego charakteru komercyjnego zasługuje na uwagę. Na łamach "Głosu" od z górą 20 lat prowadzony jest dialog ze społecznością nie tylko Radzionkowa, porusza się istotne problemy społeczne, ekologiczne, propaguje się dorobek kulturalny miasta i powiatu. To swoista trybuna publicznego dialogu, tak bardzo nam potrzebna, by krok po kroku - wokół siebie i dla siebie, być najbliżej budowanego społeczeństwa obywatelskiego.
Osiągnięcia edytorskie RTSK, to nie tylko "Głos Radzionkowski". Wydany w 1990 roku reprint "Parafii Radzionkowskiej" pióra ks. dr J. Knosały obudził na nowo poczucie tożsamości wśród ludzi, pobudził ich do refleksji nad przeszłością i przyszłością swej "małej ojczyzny".

Dziś siedzibą RTSK jest Remiza, przy ul. Św. Wojciecha. Budynek remizy zbudowano w lecie 1903 roku. Oczywiście przez długi czas spełniała swe podstawowe funkcje, w czasach PRL-u podupadła jednak. Kiedy powstało RTSK i rozpoczęło swoją działalność, aby wskrzesić samorząd terytorialny, podjęło się również ratowania budynku byłej radzionkowskiej straży pożarnej. Budynek był wtedy magazynem GS-u, w którym przechowywano nawozy sztuczne, papę, wapno luzem itp. Stan techniczny budynku był fatalny. Zniszczony dach, brak tynków wewnętrznych, wszechobecna wilgoć, zniszczone wszelkie instalacje, rozlatujące się okna i drzwi. Remiza po wykonanym remoncie zaczęła funkcjonować jako lokal kulturalno - gastronomiczny i miejsce spotkań dla takich organizacji jak: RTSK, GKS Ruch Radzionków, UKS Ruch Radzionków, Biuro Poselskie T. Głogowskiego, Agencja PZU, Klub Pań po 50-ce, Stowarzyszenie "Zielona Ziemia". Tu odbywały się koncerty muzyczne, recitale, spotkania z przedstawicielami rządu, parlamentu i senatu, eurodeputowanymi, aktorami, sportowcami, poetami, malarzami, księżmi. Tu goszczono wielu ciekawych ludzi m.in. premiera J. Buzka, eurodeputowanych: prof. G. Grabowską i J. Olbrychta, senatora K. Kutza, który jest honorowym członkiem RTSK, Kamila Durczoka, Zbigniewa Zamachowskiego, Józefa Skrzeka... Budynek ten był miejscem wspaniałych imprez kulturalnych i środowiskowych.
W swej codziennej działalności RTSK wiele wagi przywiązuje do współpracy z innymi organizacjami pozarządowymi. Przykładem może być wspólnie, od 6 lat organizowane wraz z Polskim Związkiem Hodowców Gołębi Pocztowych plenerowe spotkanie pod hasłem "Dobry Lot Europo". Impreza ma charakter międzynarodowy, choć zdecydowana większość gości, spośród 10-tysięcznego tłumu, to mieszkańcy naszego powiatu. Wspomnę tu także działalność w innych imprezach organizowanych przez Towarzystwo: "Majówka w Rojcy", "Barbórka", Rajd rowerowy - "Drogami Powiatu Tarnogórskiego".

Społeczna działalność Towarzystwa została udokumentowana w szeregu pracach magisterskich i licencjackich, zdecydowana ich większość poświęcona została "fenomenowi" RTSK. Została także dostrzeżona przez innych, RTSK otrzymało m.in. prestiżową nagrodę im. Waleriana Pańki, uhonorowano go Złotą Odznaką "Zasłużonemu w Rozwoju Województwa Śląskiego" i wyróżnieniem I stopnia "Crux Adalbertii". Pragnę także dodać, iż RTSK znalazło się w finale konkursu na działalność społeczną "Pro Publico Bono".

Jest sprawą trudną, by oddać w pełni całokształt pracy RTSK, w ujęciu historycznym i współcześnie oraz wpływu tej organizacji pozarządowej na bieg wydarzeń w mieście i powiecie...



Znakomitą laudację tuż przed wręczeniem nagród wygłosił Gustaw Jochlik zwracając uwagę na niepodważalne korzyści jakie powiat tarnogórski odniósł z racji przystąpienia do niego przez gminę Radzionków. I to nie tylko o potencjał terytorialny czy gospodarczy chodzi, a o kapitał ludzki... Przypomniał wkład RTSK w odzyskanie samodzielności przez nasze miasto, określił ludzi RTSK jako: nieobojętnych na sprawy zachodzące w naszej najnowszej historii. To patrioci lokalni w szerokim tego słowa znaczeniu, kochający śląską ziemię, siewcy twórczego niepokoju. Przez swoją działalność wydawniczą i społeczno - kulturalną ciągle zmuszają nas do myślenia, niebycia obojętnym na wszystko co nas dotyczy...



Po odebraniu nagrody z rąk Starosty Tarnogórskiego Józefa Korpaka i Przewodniczącego Rady Powiatu Andrzeja Fiali głos zabrał Przewodniczący RTSK Paweł Bomba:

"Szanowni Państwo,
RTSK powstało prawie 20 lat temu na fali, dopiero co na nowo rodzącej się polskiej demokracji, w tym odradzającego się samorządu lokalnego. To właśnie ta idea nas porwała, bo wsłuchaliśmy się w głosy ludzi, którym znów zamarzyła się nie tylko wolna Polska, ale własna mała ojczyzna.
Dziś już w wolnej i samorządnej Polsce cieszymy się 10 rocznicą restytucji samorządu powiatowego, a my w Radzionkowie cieszyliśmy się 10 rocznicą odrodzenia naszej Gminy.
Można powiedzieć, że jeżeli marzy jeden człowiek, to pozostanie tylko jego marzenie. Natomiast, jeżeli marzy wielu ludzi to tworzy się nowa rzeczywistość. Takie marzenia realizują się w samorządzie radzionkowskim i w samorządzie powiatu tarnogórskiego.
Jest mi niezwykle miło, że w imieniu tych, którzy te marzenia realizowali mogę dziś odbierać tą nagrodę. To dla nas wielkie wyróżnienie i jeszcze jeden dowód na to, iż warto było. Warto było tę cząstkę siebie i trochę wysiłku poświęcić, temu by mieszkańcy naszego miasta mogli stanowić sami o sobie. Nie od rzeczy będzie wspomnienie o tym, iż w tym dziele miał swój niebagatelny udział pan starosta Józef Korpak i szereg postaci, które na trwale zapisały się w historii tego miasta m. in. Zygmunt Tobor, Jan Uchański, Alfred Lubos i wielu, wielu innych.
Nie ma wątpliwości, że nasze stowarzyszenie przyczyniło się do rozwoju społeczeństwa obywatelskiego i rozwoju idei i praktyki samorządu terytorialnego w naszym powiecie. Wspólnie z mieszkańcami Radzionkowa RTSK wywalczyło samodzielność, a potem z mandatu tych ludzi wzięło na swe barki trud budowy odrodzonej gminy. Obserwowaliśmy jednocześnie rozwijanie sie organizacji pozarządowych po 1990 i 1998 roku było to dla nas budujące, jak mieszkańcy naszego powiatu potrafili i potrafią się organizować i jak rozwija sie życie społeczne i kulturalne. Nasza organizacja walcząc o Radzionków walczyła też niejako o powstanie powiatu tarnogórskiego, w skład którego chcieliśmy wejść. Kiedy zaś powiat powstał wnieśliśmy do niego nie tylko swe terytorium, ale przede wszystkim ludzi pochodzących stąd od dziada pradziada i tych, którzy się tu osiedlili. A z nimi - własną tożsamość i otwartość zarazem. Wnieśliśmy też naszą tradycję, swoją kulturę, historię i ów, jak to dziś nazywamy - kapitał ludzki. To nasz realny wkład w 10-letni dorobek powiatu tarnogórskiego, obok wielu imprez społeczno - kulturalnych, które organizowaliśmy a miały one charakter co najmniej powiatowy.
Szanowny Panie Przewodniczący, Szanowne Panie Radne, Szanowni Panowie Radni, Szanowny Panie Starosto, Szanowni Członkowie Zarządu Powiatu, Drodzy Goście;
Pragnę serdecznie podziękować Kapitule Nagrody Orła i Róży oraz Radzie Powiatu za
przyznanie nam tej nagrody i docenienie zasług naszego stowarzyszenia dla powiatu tarnogórskiego. Ta nagroda spocznie obok innych, które były przejawem dostrzegania naszej obecności w mieście, w powiecie, województwie a nawet w kraju. Będziemy sobie ją cenić ogromnie wysoko, bo czasem bywa tak, iż z dalszej perspektywy lepiej widać pozytywy niż z bliższej. Tym większa nasza radość z otrzymania Nagrody Orła i Róży."